Хөдөлмөрийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслийн хэлэлцүүлэг боллоо


Өнөөдөр Төрийн ордны “Чингис хаан” танхимд Хөдөлмөрийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслийн санал солилцох хэлэлцүүлэг боллоо.

Хэлэлцүүлэгт МҮЭ-ийн холбооны удирдлага болон аймаг, нийслэл, салбарын ҮЭ-ийн холбоодын дарга, Хөдөлмөр нийгмийн хамгааллын яам, Монголын ажил олгогч эздийн нэгдсэн холбоо, Нийгмийн бодлого, Боловсрол, соёл шинжлэх ухааны байнгын хорооны төлөөлөл 160 гаруй хүн оролцлоо.
Хэлэлцүүлгийн эхэнд УИХ-ын гишүүн, Хөдөлмөрийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслийн Улсын Их хурал дахь ажлын хэсгийн ахлагч Ц.Мөн-Оргил нээн үг хэлж уг хуулийн талаар УИХ дахь ажлын хэсгийн байр суурийг танилцуулав.
Энэ хүрээнд “Хөдөлмөрийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслийн танилцуулга” ХНХ-ын сайд С.Чинзориг, “Хөдөлмөрийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслийн талаар Монголын үйлдвэрчний эвлэлийн холбооны баримтлах байр суурь” МҮЭ-ийн холбооны Ерөнхийлөгч Х.Амгаланбаатар, Ажил олгогч нарын байр суурийг МАОЭНХ-ны гүйцэтгэх захирал Х.Ганбаатар нар тус тус танилцуулж бусад оролцогчдын саналыг сонсч хэлэлцүүлэг өрнүүлэв.
Энэ үеэр УИХ-ын гишүүн, Хөдөлмөрийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслийн Улсын Их хурал дахь ажлын хэсгийн ахлагч Ц.Мөнх-Оргил “Монгол Улсын Засгийн газраас Хөдөлмөрийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслийг нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай 17 хуулийн төслийн хамт 2018 оны 03 дугаар сарын 26-ны өдөр Улсын Их Хуралд өргөн мэдүүлсэн. Төслийг Нийгмийн бодлого, боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны байнгын хороо болон Улсын Их хурлын чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар хэлэлцэх нь зүйтэй гэж шийдвэрлэж, Байнгын хорооны анхны хэлэлцүүлгийн шатанд шилжүүлээд байна. Өнөөдөр бид Хөдөлмөрийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төсөлд зарчмын шинжтэй зохицуулалтууд, Улсын Их Хурал дахь ажлын хэсгийн санал, дүгнэлт, Монголын Үйлдвэрчний эвлэлийн холбоо болон Монголын Ажил олгогч эздийн нэгдсэн холбооны Хөдөлмөрийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын талаар баримтлах байр суурийг сонсоно. Та бүхэн Хөдөлмөрийн тухай хууль тогтоомжийн шинэчлэлийн асуудалд анхаарлаа хандуулж,санал бодлоо чөлөөтэй солилцон, мэдлэг туршлагаасаа харамгүй хуваалцаж, хөдөлмөрийн хууль тогтоомжийг шинэчлэх ажилд үнэтэй хувь нэмэр оруулна гэж итгэлтэй байна” гэлээ.
Харин МҮЭ-ийн холбооны баримтлах байр суурийг МҮЭ-ийн холбооны Ерөнхийлөгч Х.Амгаланбаатар танилцуулан хэлэхдээ “Хөдөлмөрийн тухай хуулийн шинэчлэлийн үзэл баримтлалын талаарх хөдөлмөр, нийгмийн түншлэлийн гурван талын харилцан ойлголцлын баримт бичиг”-ийг 2013 оны 03 дугаар сарын 06-ны өдөр байгуулсан. МҮЭ-ийн холбооноос гаргах үндсэн саналын хувьд, салбар /салбар дунд/-ын хэлэлцээрт төрийн захиргааны төв байгууллага хуулийн дагуу оролцох үүрэгтэй байхыг баталгаажуулах нь зүйтэй. Зайлшгүй шаардлагатай тохиолдолд ажил олгогч, ажилтантай тохиролцсоны үндсэн дээр илүү цагаар ажиллуулах зохицуулалт. Учир нь, одоогийн үйлчилж буй хөдөлмөрийн тухай хуульд тодорхой тохиолдолд буюу байгалийн гамшиг, осол аюул, улс орны батлан хамгаалах зэрэгтэй холбоотойгоос бусад тохиолдолд илүү цагаар ажиллуулахыг хориглосон зохицуулалтыг дордуулсан. Үйлдвэрлэлийн ослын хувьд, “Үйлдвэрлэлийн осол, хурц хордлого, мэргэжлээс шалтгаалсан өвчний улмаас хөдөлмөрийн чадвараа 30 хувь хүртэл алдсан ажилтанд 5 сарын цалингийн дундажтай тэнцэх хэмжээний нөхөн төлбөрийг олгох” зохицуулалтыг хэвээр үлдээх нь зүйтэй. Мөн Маргааныг шийдвэрлэх хугацааны хувьд хэт сунжирч маргааны ач холбогдол алдагдана. /Одоогийн хуулиар хамтын маргаан 30 хоногт шийдэгдэж байгаа, ганцаарчилсан маргааныг 1 жилийн дотор шийдэж байгаа/” гэж хэлэв.
Мөн УИХ-ын гишүүн, Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайд С.Чинзориг хэлэхдээ “Хөдөлмөрийн тухай хуулийг 1999 онд баталж, өнөөдөр тус хуулийн шинэчлэлтэй холбогдуулан ээлжит хэлэлцүүлгийг хийж байна. Хөдөлмөрийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төсөлд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах хэрэгцээ, шаардлага үүсээд байна, үүнд, ажилтан, ажил олгогчийн эрх үүргийн зохистой тэнцвэрт байдлыг бий болгох; Хөдөлмөрийн маргаан шийдвэрлэх тогтолцоог сайжруулах; Ажилтны цалин хөлсийг ур чадвар, мэргэшлийн зэрэгтэй уялдуулан олгох, мэргэшлийн зэргийг улсын хэмжээнд хүлээн зөвшөөрөх үндэсний тогтолцоог бий болгох; Төрөөс хөдөлмөрийн харилцаанд тавих хяналтыг Олон улсын хэм хэмжээтэй уялдуулан өөрчлөх шаардлага үүсээд байна гэж танилцуулгын эхэнд тодотгов. Түүнчлэн, хуулийн төсөлд тусгасан үндсэн зохицуулалтын хувьд, хөдөлмөрийн гэрээ нь хугацаатай, хугацаагүй, онцгой нөхцөлтэй байна. Үүнд хөдөлмөрийн хугацаатай, хугацаагүй, онцгой нөхцөлийн гэрээ, цалин хөлсний бүрэлдэхүүн үндсэн цалин, нэмэгдэл, нэмэгдэл хөлс, шагнал урамшууллын асуудал, хөдөлмөрийн эрхийн маргааныг шийдвэрлүүлэх зэрэг асуудлуудыг хөндөж байв.
Гэтэл Монголын ажил олгогч эздийн нэгдсэн холбооны Гүйцэтгэх захирал Х.Ганбаатар хэлэхдээ “Хөдөлмөрийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын талаар Монголын ажил олгогч эздийн баримталж буй чиглэл, байр суурийг танилцуулав. Тэрээр, Хөдөлмөрийн хууль нь эдийн засгийн хөгжилд хүндрэл учруулаад зогсохгүй, ялангуяа хөрөнгө оруулалтыг дэмжих, ажлын байрыг нэмэгдүүлэхэд саад болох болов. Иймд шинэчилсэн хуулийн нэмэлтээр хөдөлмөрийн харилцаанд оролцогчдын хоорондын харилцан үл итгэлцлийг арилган баталгаажуулж, хардалт, элдэв хэлбэрийн улс төржилт, хариуцлагагүйн зуд ноёрхсон өнөөгийн нөхцөл байдлыг, тухайлбал ажилласан ч биш, ажиллаагүй ч биш тогтолцоог арилгаж, ажил хийвэл хийсэн шиг хийдэг, ажил хийлгэсэн бол өгсөн шиг өгдөг нийгмийн хариуцлагатай хөдөлмөрийн харилцааны шинэ тогтолцоог бий болгох хуулийг батлуулах байр суурийг бид дэмжиж байна. Цаашид ажил олгогчоо, ажилтнаа аль алиныг нь хариуцлагатай байхыг хуулиар батлан гаргахад анхаарах хэрэгтэй” хэмээн хэлж байв.
Тэдний үндсэн илтгэл мэдээллийг сонссоны дараа хэлэлцүүлэгт оролцогчид санал, байр сууриа илэрхийлэхийн сацуу асуулт асууж, тодруулга авлаа. Тухайлбал, Ажил олгогч болоод хөдөлмөр эрхлэгчдийн төлөөллөөс шинэчилсэн найруулгад илүү цагийн тухай заалтад нарийвчлал хийх шаардлагатайг дурдаж байв. Түүнчлэн “Салбар /салбар дунд/-ын хэлэлцээрт төрийн захиргааны төв байгууллага хуулийн дагуу оролцох үүрэгтэй байхыг баталгаажуулах нь зүйтэй. Яагаад гэвэл ОУХБ-ын 98 дугаар конвекцод талууд хэлэлцээрээр хэлэлцэх асуудлаа чөлөөтэй сонгох эрх нь байгаа. Гэтэл энэ эрхийг хязгаарлах гээд байна. Хөдөлмөрийн харилцааны асуудал биш гэж үзэж байна. Энэ тийм биш, үүнийг аль болох 98 дугаар конвенцтой нийцүүлээд явах шаардлагатай. Хөдөлмөр нийгмийн зөвшлийн улсын гурван талт хэлэлцээрээр цалин хөлсний асуудлыг ярихаас өөр аргагүй байдаг. МҮЭ-ийн холбоо ганц гишүүд рүүгээ чиглэсэн үйл ажиллагаа явуулдаггүй. Бид бол нийгэмд үйлчилдэг байгууллага. Харин дээрх конвецийг зөрчиж Хөдөлмөрийн тухай хуульд үйлдвэрчний байгууллага улсын хэлэлцээрээр ажил хаях эрхийг хааж боогдуулах хуулийн заалтыг оруулах гээд байна. Яагаад хөдөлмөрчид өөрсдийнхөө төлөө ҮЭ-ээрээ дамжуулж байр сууриа илэрхийлж болохгүй байгаа юм. Хөдөлмөрийн тухай хуульд үйлдвэрчний байгууллага улсын хэлэлцээрээр ажил хаях эрхийг нь хаана хязгаарлана гээд байгаа зүйл чинь цаанаа ийм агуулга байна. Үүнийг болиулж ажил хаях эрхийг нь хууль дүрмийнхээ хүрээнд нээж өгөх хэрэгтэй. Тэгэхгүй бол Олон улсын хөдөлмөрийн байгууллагын гэрээ конвецийг зөрчих гээд байна”. Хэмээн МБШУ-ны ҮЭ-ийн холбооны дарга Ж.Батзориг хэлэв.
Мөн энэ хуулийн зарим заалт нь “Уриа” төдий болсон байна, энэ нь ажил хийх сонирхол, эрмэлзлийг бууруулахаар байна. Иймд Хөдөлмөрийн тухай хуульд хүний эрх, ашгийг хамгаалах бус хүнийг ажил хийлгэх тал руу чиглэсэн хууль байх нь зүйтэй, эс бөгөөс өмнөх хуулийг мөрдөх нь зүйтэй гэсэн байр суурь илэрхийлж байв.
Түүнчлэн, 45.1.2 гэсэн заалтыг хасах санал гаргаж байв, учир нь ажилтан сонирхолгүйн улмаас ажлаас гарсан тохиолдолд ажил олгогч нь заавал тэтгэмж олгох үүрэг хүлээдэг. Энэ нь хэн дуртай нь ажилд бүртгүүлээд хэсэг хугацааны дараа ажлаас гарч, тэтгэмж авдаг тогтолцоог бий болгох хуулийн заалт болоод байна. Мөн шинэ ажилтан дадлага, туршлагатай болсны дараа ажил хаях тохиолдол түгээмэл, түүнд хариуцлага хүлээлгэх хуулийн зохицуулалт байхгүй байна гэлээ.
Энэ хуулийн төсөлд зарчмын зөрүүтэй байсан 25 асуудлын 14-ийг нь хуулийн шинэчилсэн найруулгын төсөлд тусгаж байгаа талаар ажлын хэсгийн ахлагч хэлж байлаа. Үүнд МҮЭ-ийн холбооноос оруулсан саналын зөрүүтэй долоон асуудлын зургааг нь тусгасан тухай ярив. МҮЭ-ийн холбооны оруулсан санал дээр нийгмийн түншлэгч талууд ямар байр суурь илэрхийлж байгаа талаар “Хөдөлмөр” сонины №8-д дугаарын тодруулга буланд бүрэн эхээр нь нийтлэх болно. “Хөдөлмөр” сонины захиалга Монгол шуудангийн бүх салбараар явагдаж байна.

twitter share 0
Таны ямар жилтэй вэ?
Та Like дарж саналаа өгсөн ч таны санал нэмэгдэхгүй байвал Confirm дээр дарж саналаа баталгаажуулна уу! Та саналаа өгсөнөөр Facebook дээрээ өөрийн жилийн зурхайг хүлээн авч байх болно.
АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд anews.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.